Yıllık İzin Hakkı Nasıl Hesaplanır? Kaç Gün İzin?

Yıllık izin, çalışanların en çok merak ettiği ama en çok da yanlış hesaplanan haklarından biridir. "İşe girdim ama daha izin hakkım yok mu?", "Kaç gün iznim var?", "Kullanmadığım izinler yanar mı?" gibi sorular neredeyse her çalışanın aklından geçer. İyi haber şu: yıllık izin hakkı, İş Kanunu'nda net kurallara bağlanmıştır ve işe giriş tarihiniz ile kıdeminizi bildiğinizde kaç gün izne hak kazandığınızı kolayca hesaplayabilirsiniz.

Bu yazıda yıllık izne nasıl hak kazandığınızı, kıdeminize göre kaç gün izin biriktiğini, iznin nasıl kullanıldığını, devredilip devredilemeyeceğini ve işten ayrılırken izin ücretinin nasıl ödendiğini örneklerle anlatıyoruz.

Yıllık İzne Nasıl Hak Kazanılır?

Yıllık ücretli izne hak kazanmanın tek ve temel şartı, aynı işverene bağlı olarak en az 1 tam yıl (365 gün) çalışmış olmaktır. Bu süreye deneme süresi de dahildir. Yani işe başladığınız gün ile ilk yılınızı doldurduğunuz gün arasında henüz yıllık izin hakkınız oluşmaz.

Örneğin 1 Mart 2025'te işe başladıysanız, ilk yıllık izin hakkınız 1 Mart 2026'da doğar. O tarihe kadar rahatsızlık, doğum, mazeret gibi başka izinleriniz olabilir; ancak "yıllık ücretli izin" bu tarihten önce talep edilemez.

Bir noktaya dikkat: 1 yılı doldurduktan sonra her yıl ayrı ayrı izin biriktirmezsiniz, izin kıdem yılı ilerledikçe hesaplanır. Kaç yıldır çalıştığınız, o yıl kaç gün izne hak kazandığınızı belirler.

Kıdeme Göre Kaç Gün İzin?

İş Kanunu, yıllık izin süresini çalışanın kıdemine (hizmet süresine) göre kademeli olarak belirler. Bu süreler yasal asgari sürelerdir; işveren daha fazlasını verebilir ama daha azını veremez.

| Kıdem (Hizmet Süresi) | Yıllık İzin Günü | | --- | --- | | 1 yıldan 5 yıla kadar (5 dahil değil) | 14 gün | | 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün | | 15 yıl (dahil) ve daha fazla | 26 gün |

Buradaki kritik ayrıntı: "5 yıldan fazla" ifadesi, 5. yılı doldurup 6. yıla geçtiğinizde değil, 5 yılı tamamladığınız an 20 güne geçtiğiniz anlamına gelir. Uygulamada 5. yılını dolduran çalışan bir sonraki izin döneminde 20 güne yükselir. Aynı şekilde 15 yılı dolduran çalışan 26 güne çıkar.

18 Yaş Altı ve 50 Yaş Üstü İçin Özel Kural

Kanun, iki grup için ek koruma getirir:

• 18 yaşından küçük çalışanlar,
• 50 yaşından büyük çalışanlar.

Bu iki grup için yıllık izin süresi kıdemine bakılmaksızın en az 20 gün olarak uygulanır. Yani 2 yıllık kıdemi olan 51 yaşındaki bir çalışan, tabloya göre 14 güne hak kazanacakken bu özel kural sayesinde 20 gün izin kullanır. Kıdemi zaten 20 günü aşan (örneğin 15+ yıl kıdemli) bir çalışan içinse yüksek olan süre (26 gün) geçerlidir.

Yıllık İzin Nasıl Kullanılır?

Yıllık izin, çalışanın dinlenme hakkıdır; bu yüzden kullanımının da belirli kuralları vardır:

• İzin, işverenin uygun gördüğü ve çalışanla mutabık kalınan bir zamanda kullandırılır. Genellikle çalışan yazılı talepte bulunur, işveren onaylar.
• Yıllık izin bölünerek kullanılabilir; ancak bir bölümü en az 10 gün olacak şekilde kullandırılmalıdır. Kalan günler tarafların anlaşmasıyla parçalara ayrılabilir.
• İzin günleri hesaplanırken hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Yani izne denk gelen resmi tatil, izin gününüzü tüketmez.
• İşveren, yıl içinde hak edilen izni izin döneminin bittiği tarihe kadar kullandırmakla yükümlüdür.

İzin Devri ve "Yanan İzin" Meselesi

Çalışanların en çok endişelendiği konu, kullanılmayan izinlerin "yanıp yanmadığıdır." Net olarak söyleyelim: yıllık izin hakkı zaman aşımına uğramaz, izin günleri yanmaz. Kullanılmayan izinler bir sonraki döneme devredebilir ve birikir.

Ancak burada iki önemli nokta var:

1. İşveren yıllık izni zamanında kullandırmakla yükümlüdür; iznin biriktirilip yıllarca kullandırılmaması aslında kural dışıdır.
2. Kullanılmayan izinlerin para karşılığı, ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde gündeme gelir. Sözleşme devam ederken izin, para değil dinlenme olarak kullandırılır.

Yıllık İzin Ücreti

Yıllık izin süresince çalışan ücretini eksiksiz alır; izin günleri için maaştan kesinti yapılmaz. İzne çıkmadan önce izin ücretinin peşin ödenmesi de talep edilebilir.

İşten ayrılma durumunda ise kullanılmayan izin günleri, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki son (giydirilmiş) ücret üzerinden hesaplanarak ödenir. Örneğin sözleşmeniz bittiğinde 8 gün kullanılmamış izniniz varsa, bu 8 günün karşılığı son brüt günlük ücretinizle çarpılarak size ödenir.

Örnek Hesaplama

Durumu somutlaştıralım:

Örnek 1 — Standart kıdem: Ayşe Hanım 10 Ocak 2019'da işe başladı ve halen çalışıyor (Ağustos 2026 itibarıyla). Kıdemi yaklaşık 7,5 yıl olduğu için "5 yıldan fazla, 15 yıldan az" dilimine girer ve yılda 20 gün yıllık izne hak kazanır.

Örnek 2 — Yeni başlayan çalışan: Mehmet Bey 1 Eylül 2025'te işe başladı. İlk yılını henüz doldurmadığı için Ağustos 2026'da yıllık izin hakkı bulunmuyor. 1 Eylül 2026'da 1 yılını dolduracak ve ilk 14 günlük iznine hak kazanacak.

Örnek 3 — Yaş kuralı devrede: 53 yaşındaki Fatma Hanım'ın kıdemi 3 yıl. Normalde tabloya göre 14 gün izne hak kazanırdı; ancak 50 yaş üstü kuralı gereği izni 20 güne çıkar.

Kendi durumunuz için işe giriş tarihinizi ve yaşınızı dikkate alarak sonucu saniyeler içinde görmek isterseniz, diğer

Sonuç

Yıllık izin hakkı, karmaşık görünse de temelde iki şeye bağlıdır: 1 yılı doldurmak ve kıdeminiz. İlk yılınızı tamamladığınızda 14 gün, 5 yılı geçtiğinizde 20 gün, 15 yılı doldurduğunuzda 26 gün izne hak kazanırsınız. 18 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlarda taban 20 gündür. İzinler yanmaz, biriktirilebilir ve işten ayrılırken kullanılmayan günlerin ücreti ödenir.

En doğru sonucu almak için işe giriş tarihinizi ve yaşınızı girerek yıllık izin hesaplayıcısını kullanın; böylece hem bu yılki hakkınızı hem de gelecekteki artışları önceden görebilirsiniz.