İndirim (İskonto) Nasıl Hesaplanır?
İndirim nasıl hesaplanır? Yüzde indirim, indirimli fiyat ve üst üste indirim (çift iskonto) hesaplama yöntemlerini gerçek örneklerle adım adım öğrenin.
İndirim (iskonto), bir ürün veya hizmetin fiyatından yapılan düşürmedir. Genellikle yüzde olarak ifade edilir ama tutar bazlı da olabilir. Bu yazıda tek indirimden üst üste indirimlere kadar tüm hesaplama yöntemlerini net örneklerle anlatıyoruz.
İndirim Hesaplamanın Temel Formülü
Yüzde indirim için iki adımlı formül kullanılır:
İndirim Tutarı = Fiyat × (İndirim Oranı / 100)
İndirimli Fiyat = Fiyat − İndirim Tutarı
Tek adımda ifade edilirse:
İndirimli Fiyat = Fiyat × (1 − İndirim Oranı / 100)
Örneğin 800 TL'lik bir ürüne %30 indirim uygulandığında:
- İndirim tutarı: 800 × 0,30 = 240 TL
- İndirimli fiyat: 800 − 240 = 560 TL
Adım Adım Örnek
Etiket fiyatı 1.250 TL olan bir montta %40 indirim olsun.
1. Adım – İndirim tutarını bul: 1.250 × 0,40 = 500 TL
2. Adım – İndirimli fiyatı bul: 1.250 − 500 = 750 TL
3. Adım – Tasarruf oranını doğrula: 500 / 1.250 × 100 = %40
Yani mont 750 TL'ye düşer ve cebinizde 500 TL kalır.
Üst Üste İndirim (Çift İskonto)
Kampanyalarda sık görülen "%20 + ekstra %10" gibi ifadeler, indirimlerin sırayla uygulandığı anlamına gelir. Bunları toplamak yanlıştır.
Örnek: 1.000 TL ürüne önce %20, sonra %10 indirim.
1. Adım – İlk indirim: 1.000 × (1 − 0,20) = 800 TL
2. Adım – İkinci indirim, yeni fiyat üzerinden: 800 × (1 − 0,10) = 720 TL
Toplam indirim: 1.000 − 720 = 280 TL, yani %28. %30 değil.
Genel formül: iki indirim için toplam kalan oran = (1 − i₁) × (1 − i₂).
Farklı Senaryoların Karşılaştırması
| Orijinal Fiyat | İndirim | İndirimli Fiyat | Tasarruf | | --- | --- | --- | --- | | 500 TL | %15 | 425 TL | 75 TL | | 500 TL | %50 | 250 TL | 250 TL | | 2.000 TL | %25 | 1.500 TL | 500 TL | | 2.000 TL | %20 + %10 | 1.440 TL | 560 TL |
İndirimli Fiyattan Orijinal Fiyatı Bulma
Bir ürünün indirimli fiyatı belliyse ve orijinal fiyatı öğrenmek isterseniz:
Orijinal Fiyat = İndirimli Fiyat / (1 − İndirim Oranı / 100)
Örnek: %35 indirimli fiyat 650 TL ise: 650 / 0,65 = 1.000 TL orijinal fiyat.
Dikkat Edilecekler
- KDV dahil mi? Türkiye'de etiket fiyatları genellikle KDV dahildir. İndirim, KDV dahil fiyat üzerinden yapılıyorsa ayrıca KDV eklemenize gerek yoktur.
- "Sepette indirim": Bazı kampanyalarda indirim kasada uygulanır; etiket fiyatı indirimsiz görünebilir. Ödeyeceğiniz gerçek tutarı kasadaki fiyattan teyit edin.
- Taban fiyat şişirmesi: Bazı satıcılar indirim öncesi fiyatı yapay olarak yükseltir. Gerçek tasarrufu ölçmek için ürünün geçmiş fiyatını kontrol edin.
Sık Yapılan Hatalar
- İndirimleri toplamak: %20 + %10'u %30 sanmak en yaygın hatadır; doğru sonuç %28'dir.
- Yanlış tabana bölmek: Orijinal fiyatı bulurken indirimli fiyatı indirim oranına değil, (1 − oran) ifadesine bölmelisiniz.
- Yuvarlama hatası: Ara adımları erken yuvarlamak son fiyatta sapma yaratır; hesabı sonuna kadar tam sayılarla yürütün.
- Tasarrufu abartmak: İndirim oranı ile tasarruf tutarını karıştırmayın; yüksek oran her zaman büyük tutar demek değildir.
Kampanyalarda gerçek tasarrufunuzu görmek için ürün fiyatını ve indirim oranını hesap makinemize girin; üst üste indirimlerde bile doğru sonucu anında alın.
Sık Sorulan Sorular
Yüzde indirim nasıl hesaplanır?
Ürün fiyatını indirim oranıyla çarpıp fiyattan çıkarırsınız. Örneğin 500 TL ürüne %20 indirim için 500 × 0,20 = 100 TL indirim, indirimli fiyat 500 − 100 = 400 TL olur.
Üst üste iki indirim toplanır mı?
Hayır. %20 üstüne %10 indirim toplam %30 değildir. İkinci indirim, ilk indirimli fiyat üzerinden uygulanır; sonuçta toplam indirim %28 olur.
İndirimli fiyattan orijinal fiyat nasıl bulunur?
İndirimli fiyatı (1 − indirim oranı) ifadesine bölersiniz. Örneğin %25 indirimli fiyat 300 TL ise orijinal fiyat 300 / 0,75 = 400 TL'dir.
İndirim ne kadar tasarruf sağladı, nasıl görürüm?
Orijinal fiyattan indirimli fiyatı çıkarın; çıkan tutar tasarrufunuzdur. Tasarrufun oranını görmek için bu tutarı orijinal fiyata bölüp 100 ile çarpın.